Unha iDEA de DIMITRIS para o noso vídeo

 

DIMITRIS PAPAIOANNOU

Rosalía by dimitris papaioannou

IDUS DE MARZO 2026

 Que son os Idus de marzo?

unha data que non podes esquecer a partir de hoxe....

Para responder temos que saber de calendario iuliano por suposto do seu artífice:

-  Caius Iulius Caesar. O magnicidio de C. Iulius Caesar:

  INVESTIGA: Pero por que mataron a César?

LUCUS AUGUSTI...

 

LUCUS AUGUSTI  ( cidade romana pero antes que había?

LUCUS (Topónimo que significa bosque sagrado da divinidade céltivca Lugh, deus celta da luz) pero posiblemente fose un castro que logo pasou a ser un campamento romano para finalmente ser unha cidade romana tras o remate do establecemento do imperio romano neste territorio.

Que hai do noso? 

A NOSA VISITA A LUGO

DA CULTURA CASTREXA Á ROMANIZACIÓN:

Son dous conceptos que debemos procurar definir: A Cultura dos Castros ou Castrexa. lévanos ás orixes culturais da nosa terra, á primeira civilización que coñecemos que conformou nun territorio unha serie de características comúns. A nosa primeira parada fixémola no Castro de Viladonga, un castro cuxo esplendor ou maior momento de ocupación está situado xa na época galaco-romana, pero foi ocupado con anterioridade, na época castrexa da que nos quedan algúns vestixios. Que debemos saber? Tes que descubrir cales son os máis relevantes deses elementos castrexos que consevamos e cales son os que trouxeron os romanos.

1- Orixe e procedencia da cultura castrexa.

2- Procurar unha definición.

3-Territorio que ocupaba esta cultura na Península Ibérica.

4-Etapas polas que pasa a través do tempo, canto durou?

5- Principais transformacións froito da Romanización.

6- A sociedade dos castros ( como vivían?).

7-A relixión castrexa, que sabemos dela e como o sabemos?

8- Mitos populares acerca dos castros.

9 - A imporatncia da arqueoloxía (restos pétreos, cerámicos e metálicos... por exemplo do Castro de Viladonga.

LUGO AUGUSTI era unha das capitais da GALLAECIA romana. Pero o seu nome que significa "bosque" pode evocar unha divindade castrexa, é dicir, anterior á Romanización, Lug ou Lugh, deus da luz, unha mestura de Xúpiter (o Zeus do raio) o deus superior e de Apolo. Logo pode deducirse que antes do Lugo Romano existiuun fanum un bosque ou un lugar sagrado, unha poboación singular para os castrexos onde hoxe está a cidade.

Que sabemos dos castrexos e dos romanos no Museo Provincial de Lugo?

A sala do tesouro.

Podes realizar aquí unha visita virtual ao Museo.

Do mundo castrexo á romanización a través dos seus restos arqueolóxicos:  Torques, arracadas, brazaletes e pulseiras de ouro, cerámica castrexa, machadas de bronce, puñal ritual, grella, deuses castrexos, muiños... Tessera hospitalis, aneis, cerámica romana, mosaicos, crátera, cista funeraria, lucernas, teares, moedas, aras, estelas miliarios...

UNHA LECCIÓN DE EPIGRAFÍA EN LUGO:

Outra das visitas que fixemos nesa mañá do 13 de marzo foi ao Museo Provincial onde vimos todas as salas dedicadas á nosa prehistoria e á romanización.

Estela funeraria de Philtates

Comezamos pola Epigrafía. que é a epigrafía? No claustro do antigo Mosteiro que hoxe é un gran museo está unha das coleccións máis impresionantes de restos pétreos da romanización en Galicia. Trátase de Aras, estelas, miliarios e inscripcions honoríficas ou conmemorativas da época galaico-romana que nos descubren distintos aspectos da capital 

Que é unha ara?

Que é unha estela?

Que é un miliario?

Imos procurar exemplos dos que hai neste museo, unha polo menos de cada unha destas inscripcións para podelas comentar.

Ara aos lares vialis

Sabemos que é un mosaico dunha domus romana ou unha tessera hospitalis?

Tessera hospitalis do Courel.

Como non podía ser doutra forma visitamos a súa muralla do século III d.C. que nos interroga sobre  por que se fixo esta grandiosa muralla cando o asentamento romano sabemos que era anterior.Documento: 

LUCUS AUGUSTI.   A PAZ ROMANA NA CALLAECIA

"Así concluyó Augusto sus empresas bélicas, así también las rebeliones de Hispania. En adelante se mantendrían leales y en paz constante, ya fuese por su propio talante, más dispuesto para las artes de la paz, ya por el plan de Augusto, que, recelando del abrigo de los montes en que se refugiaban, les ordenó que habitasen establemente las ciudades romanas, que se hallaban en la llanura y que allí residiese el consejo del pueblo y se guardase por capital.

Favorecía este designio la naturaleza del país pues toda la región en torno contenía en abundancia oro, bórax, minie y otras materias colorantes. Por ello Augusto mandó explotar el suelo. Así, trabajando penosamente bajo tierra, los astures comenzaron a conocer sus propios recursos y riquezas al buscarlas para otros."

 Callaecia. 12 a.C.

Paulo Fabio Máximo, por mandato de Augusto, concreta cos pobos indíxenas da rexión o sacramentum que establece un pacto que marcará a súa relación futura.

Este xuramento sagrado entre Augusto e os habitantes da Callaecia establece, tal como describe Lucio Anneo Floro, que en adiante se manterían leaiss e en paz constante, que habitarían establemente as cidades e campamentos romanos, e que residiría nelas o consello do pobo e unha delas sería capital.

Existen referencias numismáticas deste sacramentum onde no anverso aparece Augusto como Pontifice Máximo, e no reverso de maneira similar a Lugdunum por ser acontecementos cronoloxicamente paralelos, a ofrenda sagrada a Roma e Augusto.

É importante sinalar que mentres nas moedas de Lugdunum, Augusto se presenta pola súa relación con Xulio César, heroe da Galia, en Callaecia, no Ara Augustae, este preséntase como Pontífice Máximo, máxima autoridade da relixión. 

Novos achados dunha tábula hospitalis permitiron comprobar a existencia inicial dun conventus denominado Arae Augustae precursor da posterior división conventual levada a cabo por Paulo Fabio Máximo.

Para materializar dito compromiso sagrado, Augusto ordena ao seu legado en Callaecia, Paulo Fabio Máximo, fundar tres novas cidades e nomea a Lucus Augusti, Bosque Sagrado de Augusto, capital do territorio da Callaecia, iniciando inmediatamente os traballos de construción da nova urbe.

Paulo Fabio Máximo realiza a división do territorio da Callaecia en tres Conventos Xurídicos:

Lucensis coa cidade de Lucus Augusti. (Lugo)

Asturum coa cidade de Astúrica Augusta. (Astorga)

Bracaraugustanus coa cidade de Brácara Augusta. (Braga)

A la vez inicia la actividad económica que permita recuperar parte de la inversión realizada por Augusto en la conquista definitiva de la región.

Así comienza de la actividad minera en Asturum y Bracaraugustanus, la actividad metalúrgica en Asturum y Lucensis, y la actividad agropecuaria intensiva en Lucensis y Bracaraugustanus.

Las explotaciones mineras (sobre todo oro) y metalúrgicas (espadas de hierro) son explotadas por miles de hombres libres y su producción es propiedad directa de Augusto.

No  ano seguinte, Paulo Fabio Máximo nomeado cónsul por Augusto como premio polos seus servizos na Callaecia.

Así a fundación da nova cidade de Lucus Augusti en Callaecia tivo un valor ritual equiparable ao realizado nese mesmo ano na cidade de Lugudunum. Desta maneira Augusto reforzaba a súa posición sagrada fronte aos pobos da rexión en Callaecia, asegurándose a súa fidelidade e cooperación.

Ademais o emprazamento loxístico da nova cidade-templum, no centro dunhas ricas terras en recursos agropecuarios, permitía que esta funcionase como mercado central de todos os alimentos que logo serían consumidos polos traballadores das minas existentes en Asturica. Sendo Lucus Augusti, capital do territorio da Callaecia, o centro de operacións mercantís para os legados do emperador.

DESDE O TEATRO GRECOLATINO UN CONFLITO 

Que pasaría se gobernasen as mulleres? Este é o conflito que Aristófanes nos ofrecerá nunha obra feita hai 2500 anos na Atenas Clásica baixo a mirada atenta dunha sociedade tremendamente machista.  A clave de comedia ten os seus retos para os que realizan esta versión actual dado que o contexto cambiou e non recibe igual un discurso machista, cal será o resultado? 

AS VOLTAS DE TROIA

 Lectura: AS TROIANAS

Investigatio: A NOSA ODISEA

 ver o documental: https://www.youtube.com/watch?v=k3bSLQMHRdc 

DE TROIA A ROMA


A ORIXE DO TEATRO

MENSIS INTERCALARIS

CALENDARIO PRE-XULIANO

O calendario actual chámase xuliano porque é un invento que herdamos de Xulio César:

O calendario é un invento ben antigo e cada cultura desde a prehistoria tivo o seu seguramente. Mais o que usamos nós hoxe en occidente é un calendario qu enaceu en Roma cando Xulio César tivo o poder, a necesidade e a oportunidade de realizar uns cambios no que viña un calendario que coñecemos como prexuliano coas seguintes deficiencias:

1º Nacera din no século VIII a. C. co primeiro rei de Roma chamado Rómulo, como un calendario lunar moi imperfecto que comezaba en marzo e tiña dez meses,  duraba 305 días.  

2º Axiña foron mellorando ese calandario coa introdución de dous meses máis o de Ianuarius que colocaban ao comezo do ano e o de Februarius que estaría inicialmente colocado  ao final do ano como mes das purificacións, xa era un ano de 355 días, pero tiña un gran problema de descordinación coas estacións solares.

3º Isto provocou unha nova reforma para introducir un mes 13,  denominado mensis intercalaris, cada 19 anos, para converterse nun calendario luni-solar...

Aínda así este engadido foi produto de moitos desatinos ata tal punto que no ano 63 a.C. había un gran desfase entre a lúa e o sol (55 días).  Xulio César abordou a reforma definitiva.

CALENDARIO XULIANO

IANUARIUS 

FEBRUARIUS (28) (bis sextus)

MARTIUS

APRILIS

MAIUS

IUNIUS

QUINTILIS

SEXTILIS

SEPTEMBER

OCTOBER

NOVEMBER

DECEMBER

UNIDADE 3: DE TROIA Á ÉPICA

μῆνιν ἄειδε θεὰ Πηληϊάδεω Ἀχιλῆος...

A cólera canta, deusa, do Pélida Aquiles,... ***

 A TROIA DA ARQUEOLOXÍA. 

LENDO A ILÍADA DE HOMERO

OS ESPAZOS HOMÉRICOS

Apolo I
ver troia

ou

selección de textos homéricos

cineforum: A Ilíada de Homero e a película de Troia.

UNIDADE 2: DO SEGREDO DE PROMETEO Á HISTORIA DA ANTIGA GRECIA.

do poeta mexicano Aníbal Malaparte

DESCOBRE O SEGREDO DE PROMETEO: Unha historia en tres capítulos na que coñeceras unha morea de personaxes novos e algúns abrirán á vez novas e intrigantes historias sobre as que se seguen a escribir ríos de tinta. Pero comecemos o relato polo principio:

- Tetis, Peleo e Quirón...

- A voda de Tetis e Peleo

- O xuízo de Paris

COMEZAMOS COA HISTORIA?

    Chegado este punto imos deter o relato mitolóxico, para pasar á realidade, a que se documenta na Historia da Hélade antes de ser a Hélade, de analizar con datos e datas constatables as compoñentes (mediterránea e indoeuropea) facendo uso do punto de vista máis científico, aínda que falando da antigüidade non nos poidamos librar de todo do mito, como veredes.

ETAPAS DA HISTORIA DA GRECIA ANTIGA:  DE CRETA A MICENAS

ESPAZOS DA CIVILIZACIÓN CRETENSE OU MINOICA

O Lineal A dos cretenses aínda non era grego.

Como vivían as xentes de Creta?

Era Creta a Atlántida?

Creta e Minos na Mitoloxía

Dédalo e Ícaro

Da casa de Asterión e de Picasso no labirinto.